پیشرفت دانش ژنتیک باعث شده است بسیاری از اختلالات ارثی، ناهنجاری‌های کروموزومی و بیماری‌های مادرزادی زودتر از گذشته شناسایی شوند. تست غربالگری بارداری به پزشک و خانواده کمک می‌کند احتمال وجود یا انتقال برخی بیماری‌ها را ارزیابی کنند و در صورت نیاز، برای مشاوره یا آزمایش‌های تکمیلی اقدام شود.

این بررسی‌ها ممکن است پیش از ازدواج، قبل از بارداری، در دوران بارداری، پس از تولد یا در بزرگسالی انجام شوند. نوع آزمایش برای همه افراد یکسان نیست و با توجه به سابقه خانوادگی، سن، شرایط پزشکی، نتایج معاینه و نظر پزشک یا مشاور ژنتیک انتخاب می‌شود. آزمایشگاه ژنتیک در کرج، متناسب با خدمات قابل ارائه، امکان پذیرش و انجام بخشی از آزمایش‌های ژنتیکی و مولکولی را فراهم می‌کند.

جدول راهنمای انواع غربالگری و آزمایش‌های ژنتیکی

جدول زیر مهم‌ترین گروه‌های بررسی ژنتیکی را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد. زمان دقیق، نوع نمونه و انتخاب آزمایش باید بر اساس شرایط فرد و دستور پزشک تعیین شود.

غربالگری ژنتیک چیست؟

غربالگری ژنتیک مجموعه‌ای از آزمایش‌ها و ارزیابی‌هاست که برای سنجش احتمال وجود یا انتقال یک اختلال ژنتیکی انجام می‌شود. این بررسی ممکن است روی ژن‌ها، کروموزوم‌ها، پروتئین‌ها یا نشانگرهای مرتبط با یک بیماری تمرکز داشته باشد. هدف اصلی غربالگری، شناسایی افراد یا بارداری‌هایی است که به بررسی دقیق‌تر نیاز دارند.

نتیجه غربالگری معمولاً به‌صورت «احتمال کمتر» یا «احتمال بیشتر» گزارش می‌شود و به معنای وجود قطعی بیماری نیست. در مقابل، آزمایش تشخیصی برای تأیید یا رد یک وضعیت مشخص طراحی شده است. به همین دلیل، انتخاب آزمایش باید پس از بررسی سابقه پزشکی و خانوادگی و در صورت نیاز، مشاوره ژنتیک انجام شود.

تفاوت غربالگری ژنتیک با آزمایش تشخیصی

غربالگری و تشخیص دو مرحله متفاوت‌اند. غربالگری برای یافتن افراد در معرض ریسک طراحی شده و معمولاً کم‌تهاجمی‌تر است؛ اما آزمایش تشخیصی زمانی مطرح می‌شود که نتیجه غربالگری غیرطبیعی باشد، سابقه خانوادگی مشخصی وجود داشته باشد یا پزشک بر اساس یافته‌های بالینی به یک اختلال خاص شک کند.

چرا غربالگری ژنتیک اهمیت دارد؟

برخی بیماری‌های ژنتیکی در بدو تولد یا حتی سال‌ها بعد علامت‌دار می‌شوند. شناسایی ریسک در زمان مناسب می‌تواند به خانواده و پزشک فرصت دهد درباره مراقبت، پیگیری، درمان، روش‌های تشخیصی و برنامه‌ریزی برای بارداری تصمیم آگاهانه‌تری بگیرند.

• شناسایی زودهنگام احتمال برخی بیماری‌های ارثی یا ناهنجاری‌های کروموزومی
• ارزیابی احتمال ناقل بودن در زوج‌ها و بررسی ریسک انتقال بیماری به فرزند
• کمک به انتخاب آزمایش تشخیصی مناسب در صورت مشاهده نتیجه غیرطبیعی
• آماده‌سازی خانواده برای مراقبت‌های پزشکی موردنیاز
• کمک به تشخیص زودهنگام بعضی بیماری‌های قابل درمان یا کنترل در نوزادان
• کاهش آزمایش‌های غیرضروری از طریق انتخاب هدفمند تست بر اساس سابقه و مشاوره

همچنین وبسایت medlineplus درباره اهمیت ازمایش ژنتیک این چنین گفته است.

Email this page to a friend Facebook X Pinterest Download PDF Genetic testing has potential benefits whether the results are positive or negative for a gene mutation. Test results can provide a sense of relief from uncertainty and help people make informed decisions about managing their health care

آزمایش ژنتیک، چه نتیجه آن وجود یک جهش ژنی را تأیید کند و چه نتیجه منفی باشد، می‌تواند مزایای مهمی داشته باشد. نتایج این آزمایش‌ها به کاهش نگرانی ناشی از بلاتکلیفی کمک می‌کنند و به افراد امکان می‌دهند درباره مدیریت سلامت و مراقبت‌های پزشکی خود آگاهانه‌تر تصمیم بگیرند.

چه افرادی به غربالگری ژنتیک نیاز دارند؟

ضرورت انجام آزمایش ژنتیک برای همه افراد یکسان نیست. گروه‌های زیر معمولاً بیش از دیگران به ارزیابی سابقه خانوادگی، مشاوره ژنتیک یا آزمایش هدفمند نیاز دارند.

زوج‌های پیش از ازدواج

بررسی سابقه خانوادگی پیش از ازدواج، به‌ویژه در ازدواج‌های فامیلی یا خانواده‌هایی که بیماری ارثی شناخته‌شده دارند، می‌تواند احتمال ناقل بودن زوجین را روشن‌تر کند. آزمایش‌های عمومی پیش از ازدواج جایگزین مشاوره ژنتیک نیستند و انتخاب تست باید بر اساس شجره‌نامه و بیماری موردنظر انجام شود.

زوج‌هایی که قصد بارداری دارند

غربالگری ناقل بودن پیش از بارداری فرصت بیشتری برای بررسی گزینه‌ها فراهم می‌کند. اگر یکی از زوجین ناقل یک بیماری باشد، ممکن است آزمایش طرف مقابل یا بررسی‌های تکمیلی توصیه شود تا احتمال ابتلای فرزند بهتر برآورد شود.

زنان باردار

در بارداری، گزینه‌های غربالگری و تشخیصی ژنتیک باید متناسب با سن بارداری، سابقه پزشکی، یافته‌های سونوگرافی و ترجیح آگاهانه مادر بررسی شوند. نتیجه غربالگری بالا به معنی ابتلای قطعی جنین نیست و باید با مشاوره و در صورت نیاز آزمایش تشخیصی پیگیری شود.

خانواده‌های دارای سابقه بیماری ژنتیکی

اگر در خانواده بیماری‌هایی مانند تالاسمی، هموفیلی، فیبروز کیستیک، آتروفی عضلانی نخاعی، دیستروفی عضلانی، کم‌شنوایی ارثی یا اختلال متابولیک وجود دارد، بررسی فرد مبتلا و شناسایی تغییر ژنی خانوادگی می‌تواند انتخاب آزمایش برای سایر اعضا را دقیق‌تر کند.

افراد دارای سابقه سقط مکرر یا ناباروری

همه موارد سقط یا ناباروری منشأ ژنتیکی ندارند؛ بااین‌حال در بعضی افراد، تغییرات کروموزومی یا ژنتیکی می‌تواند بخشی از ارزیابی باشد. پزشک پس از بررسی علل شایع‌تر، ممکن است کاریوتایپ یا آزمایش‌های هدفمند را پیشنهاد دهد.

نوزادان و کودکان

غربالگری نوزادان برای شناسایی زودهنگام برخی بیماری‌های ژنتیکی، غددی و متابولیک انجام می‌شود. در کودکان دارای تأخیر رشد، ناهنجاری‌های مادرزادی، تشنج، مشکلات عضلانی یا علائم غیرقابل توضیح نیز ممکن است ارزیابی ژنتیکی تخصصی لازم باشد.

افراد دارای سابقه خانوادگی سرطان

در خانواده‌هایی که سابقه سرطان در سنین پایین، ابتلای چند نفر از اعضای خانواده یا الگوی تکرارشونده سرطان وجود دارد، مشاوره ژنتیک می‌تواند ضرورت انجام آزمایش‌های ژنتیکی و غربالگری سرطان روده یا سایر سرطان‌های ارثی را بررسی کند. نتایج این ارزیابی باید با توجه به سابقه پزشکی فرد و خانواده توسط پزشک یا مشاور ژنتیک تفسیر شود.

4 نوع غربالگری ژنتیک و کاربرد هرکدام

غربالگری ژنتیک تنها یک آزمایش نیست و بسته به هدف، سن، وضعیت بارداری و سابقه خانوادگی می‌تواند شامل روش‌های متفاوتی باشد. در ادامه، مهم‌ترین گروه‌های بررسی معرفی شده‌اند.

1.غربالگری پیش از ازدواج

در این مرحله، سابقه خانوادگی زوجین، نسبت فامیلی و احتمال وجود بیماری‌های ارثی بررسی می‌شود. در صورت وجود نشانه یا بیماری مشخص، آزمایش ناقل بودن یا تست هدفمند همان بیماری درخواست می‌شود. هدف، ارائه اطلاعات دقیق برای تصمیم‌گیری آگاهانه است؛ نه منع ازدواج یا ایجاد نگرانی بدون دلیل.

2.غربالگری پیش از بارداری

پیش از بارداری می‌توان ناقل بودن برخی بیماری‌های شایع یا مرتبط با سابقه خانوادگی را بررسی کرد. انجام آزمایش در این زمان مزیت دارد، زیرا زوجین فرصت کافی برای دریافت مشاوره، بررسی طرف مقابل و شناخت گزینه‌های پیش رو خواهند داشت.

3.غربالگری سه‌ماهه اول بارداری

غربالگری سه‌ماهه اول معمولاً از ترکیب اطلاعات مادر، آزمایش خون و سونوگرافی NT استفاده می‌کند تا احتمال برخی ناهنجاری‌های کروموزومی را برآورد کند. زمان انجام این بررسی محدود است و باید طبق برنامه پزشک و مرکز تصویربرداری انجام شود. نتیجه، تشخیصی نیست و احتمال را گزارش می‌کند.

4.غربالگری سه‌ماهه دوم بارداری

در سه‌ماهه دوم ممکن است آزمایش کوآد مارکر یا سونوگرافی ساختاری بر اساس برنامه مراقبتی و نظر پزشک انجام شود. این بررسی‌ها می‌توانند اطلاعات تکمیلی درباره احتمال برخی اختلالات و وضعیت رشد جنین ارائه دهند.

آزمایش غیرتهاجمی پیش از تولد

آزمایش NIPT با بررسی DNA آزاد جفتی در خون مادر، احتمال تریزومی‌های شایع مانند ۲۱، ۱۸ و ۱۳ را ارزیابی می‌کند و از هفته ۱۰ بارداری به بعد قابل انجام است. این آزمایش دقت غربالگری بالایی دارد، اما آزمایش تشخیصی محسوب نمی‌شود؛ بنابراین نتیجه مثبت باید با روشی مانند CVS یا آمنیوسنتز تأیید شود.

آزمایش کاریوتایپ

کاریوتایپ تعداد و ساختار کلی کروموزوم‌ها را بررسی می‌کند. این آزمایش ممکن است در ارزیابی ناباروری، سقط مکرر، بعضی ناهنجاری‌های مادرزادی یا بررسی تشخیصی اختلالات کروموزومی درخواست شود. محدودیت اصلی آن این است که تغییرات بسیار کوچک ژنتیکی را نشان نمی‌دهد.

میکروآرایه کروموزومی

میکروآرایه می‌تواند برخی حذف‌ها یا اضافه‌شدن‌های کوچک‌تر DNA را که ممکن است در کاریوتایپ دیده نشوند شناسایی کند. انتخاب آن معمولاً به یافته‌های بالینی، سونوگرافی، سن فرد و نظر متخصص ژنتیک بستگی دارد.

آزمایش‌های مولکولی و توالی‌یابی

روش‌هایی مانند PCR، Real-Time PCR و توالی‌یابی برای بررسی ژن یا تغییر ژنتیکی مشخص به کار می‌روند. اگر جهش خانوادگی شناخته شده باشد، تست هدفمند معمولاً ساده‌تر و دقیق‌تر است؛ اما در موارد پیچیده ممکن است پنل ژنی یا بررسی گسترده‌تر پیشنهاد شود.

بررسی ژنتیکی بیماری‌های ارثی

بیماری‌هایی مانند تالاسمی، فیبروز کیستیک، هموفیلی، آتروفی عضلانی نخاعی، دیستروفی دوشن، بعضی کم‌شنوایی‌های ارثی و اختلالات متابولیک ممکن است با آزمایش‌های ژنتیکی بررسی شوند. برای جلوگیری از آزمایش‌های غیرضروری، بهتر است ابتدا سابقه خانوادگی، علائم و نتایج آزمایش‌های قبلی بررسی شود.

بررسی استعداد ارثی سرطان

برخی تغییرات ژنی می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان‌هایی مانند پستان، تخمدان، روده بزرگ یا پروستات را افزایش دهند. آزمایش ژنتیکی زمانی بیشترین ارزش را دارد که بر اساس معیارهای بالینی و پس از مشاوره انجام شود. نتیجه مثبت به معنی ابتلای حتمی به سرطان نیست، بلکه می‌تواند برنامه پایش و پیشگیری را تغییر دهد.

غربالگری نوزادان

غربالگری نوزادان با نمونه چند قطره خون از پاشنه پا در روزهای نخست پس از تولد انجام می‌شود و هدف آن شناسایی بعضی بیماری‌های جدی اما قابل درمان یا کنترل است. برنامه و فهرست بیماری‌ها در هر کشور متفاوت است و خانواده باید طبق دستور مرکز درمانی و برنامه کشوری اقدام کند.

آزمایش‌های تشخیصی در دوران بارداری

اگر نتیجه غربالگری احتمال بالاتری را نشان دهد، سونوگرافی یافته مشکوکی داشته باشد یا سابقه خانوادگی مشخصی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش تشخیصی پیشنهاد کند. نمونه‌برداری از پرزهای جفتی و آمنیوسنتز دو روش تشخیصی شناخته‌شده‌اند که برخلاف آزمایش خون غربالگری، تهاجمی هستند و باید پس از توضیح مزایا، محدودیت‌ها و خطرات انجام شوند.

نمونه‌برداری از پرزهای جفتی

در CVS نمونه کوچکی از بافت جفت برای بررسی کروموزومی یا ژنتیکی برداشته می‌شود. این روش معمولاً زودتر از آمنیوسنتز قابل انجام است، اما زمان دقیق و مناسب بودن آن باید توسط متخصص زنان یا طب مادر و جنین تعیین شود.

آمنیوسنتز

در آمنیوسنتز مقدار کمی از مایع آمنیوتیک با هدایت سونوگرافی نمونه‌برداری می‌شود. سلول‌های موجود در نمونه می‌توانند برای بررسی‌های کروموزومی یا ژنتیکی استفاده شوند. این روش نیز باید فقط در مرکز تخصصی و پس از مشاوره انجام شود.

فناوری‌های مورد استفاده در آزمایش‌های ژنتیکی

هر آزمایش ژنتیکی با یک فناوری واحد انجام نمی‌شود. انتخاب روش به نوع بیماری، اندازه تغییر ژنتیکی مورد انتظار، نمونه در دسترس و هدف آزمایش بستگی دارد. استفاده از روش نامناسب ممکن است نتیجه منفی کاذب یا تفسیر ناقص ایجاد کند.

PCR و Real-Time PCR

برای شناسایی تغییرات مشخص ژنی، بررسی برخی بیماری‌های ارثی یا اندازه‌گیری هدفمند DNA استفاده می‌شوند. این روش‌ها سریع و دقیق‌اند، اما فقط ناحیه‌ای را بررسی می‌کنند که برای آن طراحی شده‌اند.

توالی‌یابی ژنتیکی

در توالی‌یابی، ترتیب بازهای DNA بررسی می‌شود. این روش می‌تواند به‌صورت تک‌ژن، پنل چندژنی یا بررسی گسترده‌تر انجام شود. یافته‌های مبهم ممکن است نیازمند بررسی خانوادگی یا پیگیری آینده باشند.

کاریوتایپ و بررسی کروموزومی

کاریوتایپ تغییرات بزرگ تعداد یا ساختار کروموزوم‌ها را نشان می‌دهد. برای تغییرات کوچک‌تر، ممکن است روش‌هایی مانند میکروآرایه یا آزمایش مولکولی مناسب‌تر باشند.

استخراج و کنترل کیفیت DNA

کیفیت نمونه و DNA نقش مهمی در صحت نتیجه دارد. کنترل هویت نمونه، شرایط انتقال، استخراج استاندارد و کنترل کیفیت در مراحل مختلف از بخش‌های ضروری فرآیند آزمایش هستند.

آمادگی پیش از انجام آزمایش ژنتیک

در بیشتر آزمایش‌های ژنتیکی خون یا بزاق، ناشتا بودن لازم نیست؛ بااین‌حال شرایط نمونه‌گیری به نوع تست وابسته است. پیش از مراجعه، نام دقیق آزمایش، نوع نمونه، مدارک لازم و زمان پاسخ‌دهی را از آزمایشگاه یا پزشک بپرسید.

• نسخه پزشک، گزارش مشاوره ژنتیک و نتایج آزمایش‌های قبلی را همراه داشته باشید.
• سابقه بیماری در بستگان درجه یک و دو و سن شروع علائم را تا حد امکان یادداشت کنید.
• در بارداری، سن دقیق بارداری و گزارش سونوگرافی را ارائه دهید.
• اگر عضو مبتلای خانواده آزمایش ژنتیکی انجام داده است، نسخه نتیجه او را همراه ببرید.
• در نمونه‌گیری بزاق، دستورهای مربوط به خوردن، نوشیدن یا مسواک‌زدن را از آزمایشگاه بپرسید.
• پیش از انجام پنل‌های گسترده، درباره احتمال یافته‌های مبهم یا اتفاقی مشاوره دریافت کنید.

نقش مشاوره ژنتیک در انتخاب و تفسیر آزمایش

مشاوره ژنتیک فقط برای توضیح نتیجه مثبت نیست. مشاور یا پزشک ژنتیک پیش از آزمایش کمک می‌کند مناسب‌ترین تست انتخاب شود، محدودیت‌های آن روشن باشد و فرد بداند هر نوع نتیجه چه پیامدی دارد. پس از آزمایش نیز نتیجه در کنار سابقه خانوادگی، علائم، معاینه و یافته‌های سایر اعضای خانواده تفسیر می‌شود.

برخی گزارش‌ها ممکن است تغییر ژنتیکی با اهمیت نامشخص را نشان دهند. چنین نتیجه‌ای نباید به‌تنهایی مبنای درمان، پایان بارداری یا تصمیم مهم پزشکی قرار گیرد و ممکن است با گذشت زمان یا با بررسی اعضای خانواده دوباره تفسیر شود.

اگر نتیجه غربالگری یا آزمایش ژنتیک غیرطبیعی باشد چه باید کرد؟

غیرطبیعی بودن نتیجه همیشه به معنی ابتلای قطعی نیست. اولین قدم، بررسی نوع آزمایش است: نتیجه غربالگری باید از نتیجه تشخیصی تفکیک شود. سپس پزشک یا مشاور ژنتیک با توجه به ریسک گزارش‌شده، کیفیت نمونه و سابقه فرد، تکرار آزمایش یا روش تأییدی را پیشنهاد می‌کند.

• نتیجه را بدون تفسیر تخصصی در اینترنت مقایسه نکنید.
• گزارش کامل آزمایش و نه فقط عدد یا عبارت نهایی را در اختیار پزشک قرار دهید.
• در بارداری، زمان تصمیم‌گیری و نوع تست تأییدی را با متخصص زنان یا طب مادر و جنین بررسی کنید.
• در بیماری خانوادگی، ممکن است آزمایش فرد مبتلا یا سایر بستگان برای تفسیر دقیق‌تر لازم باشد.
• نتیجه منفی نیز همه بیماری‌های ژنتیکی را رد نمی‌کند و باید محدودیت‌های آزمایش مطالعه شود.

چرا آزمایش‌های ژنتیکی را در آزمایشگاه آرما انجام دهیم؟

در آزمایش‌های ژنتیکی، انتخاب درست تست، کیفیت نمونه‌گیری، کنترل مراحل آزمایش و گزارش قابل تفسیر اهمیت زیادی دارد. آزمایشگاه آرما در کرج با تمرکز بر فرآیندهای آزمایشگاهی و پاسخ‌گویی به مراجعان، خدمات قابل ارائه در حوزه ژنتیک و تشخیص مولکولی را انجام می‌دهد.برای اطمینان از انجام آزمایش موردنظر، نوع نمونه، نیاز به نسخه یا مشاوره، مدت زمان پاسخ و شرایط بیمه، بهتر است پیش از مراجعه با آزمایشگاه هماهنگ کنید. در تست‌های تخصصی، ارائه سابقه پزشکی و گزارش‌های قبلی به انتخاب دقیق‌تر آزمایش کمک می‌کند.

جمع‌بندی

غربالگری ژنتیک ابزاری برای برآورد احتمال بیماری یا انتقال یک اختلال ارثی است و با آزمایش تشخیصی تفاوت دارد. این بررسی می‌تواند پیش از ازدواج و بارداری، در دوران بارداری، برای افراد دارای سابقه خانوادگی، در ارزیابی ناباروری و سقط مکرر، در بررسی استعداد ارثی سرطان و در غربالگری نوزادان کاربرد داشته باشد.

بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که آزمایش بر اساس سؤال بالینی مشخص انتخاب شود و نتیجه آن توسط پزشک یا مشاور ژنتیک تفسیر شود. برای اطلاع از خدمات قابل ارائه و شرایط پذیرش آزمایش‌های ژنتیکی در آزمایشگاه آرما کرج، پیش از مراجعه با مجموعه هماهنگ کنید.

پرسش‌های متداول درباره غربالگری ژنتیک

آیا غربالگری ژنتیک برای همه افراد ضروری است؟

خیر. ضرورت آزمایش به سابقه خانوادگی، سن، شرایط پزشکی، برنامه بارداری و نظر پزشک بستگی دارد. انجام آزمایش گسترده بدون سؤال مشخص می‌تواند یافته‌های مبهم و هزینه غیرضروری ایجاد کند.

آیا نتیجه طبیعی به معنی سلامت کامل است؟

خیر. هیچ آزمایشی همه بیماری‌های ژنتیکی را بررسی نمی‌کند. نتیجه طبیعی فقط نشان می‌دهد در محدوده ژن‌ها یا اختلالات بررسی‌شده، یافته نگران‌کننده‌ای شناسایی نشده یا ریسک پایین‌تر گزارش شده است.

آیا آزمایش ژنتیک به ناشتا بودن نیاز دارد؟

بیشتر آزمایش‌های ژنتیکی خون و بزاق به ناشتا بودن نیاز ندارند، اما شرایط نمونه‌گیری می‌تواند متفاوت باشد. پیش از مراجعه، دستور دقیق را از آزمایشگاه بپرسید.

آیا آزمایش NIPT تشخیص قطعی می‌دهد؟

خیر. NIPT یک آزمایش غربالگری با دقت بالا برای برخی ناهنجاری‌های کروموزومی است. نتیجه مثبت باید با آزمایش تشخیصی مانند CVS یا آمنیوسنتز تأیید شود.

تفاوت کاریوتایپ و آزمایش مولکولی چیست؟

کاریوتایپ تعداد و ساختار کلی کروموزوم‌ها را بررسی می‌کند، اما آزمایش مولکولی روی ژن یا تغییر ژنتیکی مشخص تمرکز دارد. انتخاب میان آن‌ها به نوع بیماری مورد شک بستگی دارد.

آیا ازدواج فامیلی همیشه باعث بیماری ژنتیکی می‌شود؟

خیر. ازدواج فامیلی به‌تنهایی به معنی تولد فرزند مبتلا نیست، اما می‌تواند احتمال مشترک بودن بعضی ژن‌های معیوب را افزایش دهد. مشاوره ژنتیک و بررسی سابقه خانوادگی برای برآورد ریسک کمک‌کننده است.

بهترین زمان غربالگری ژنتیک چه زمانی است؟

برای زوج‌هایی که قصد فرزندآوری دارند، انجام ارزیابی پیش از بارداری فرصت بیشتری برای تصمیم‌گیری فراهم می‌کند. در بارداری نیز هر آزمایش بازه زمانی مشخصی دارد و باید طبق نظر پزشک انجام شود.

آیا نتیجه آزمایش ژنتیک محرمانه است؟

اطلاعات ژنتیکی جزو داده‌های پزشکی حساس محسوب می‌شود و باید طبق اصول محرمانگی نگهداری شود. پیش از انجام تست، درباره نحوه نگهداری نمونه و گزارش نتیجه از مرکز آزمایشگاهی سؤال کنید.